Suicide, HIV and infant death soar in post-crash Greece – Οι επιπτώσεις στον τομέα υγείας στην Ελλάδα επιδεινώνονται λόγω της κρίσης

health crisis in Greece

A health crisis in Greece brought on by national austerity measures has driven up cases of HIV, suicide, major depression, and infant death, and left hundreds of thousands locked out the health system altogether, according to a report.

As part of a series of reforms brought in to manage the Greek crisis under an international bailout, public spending on health was drastically reduced, and at an unprecedented pace. According to the report, published in The Lancet, the country’s health has deteriorated so much since austerity began in 2009 that failure to access services and medicine has reduced the country to a series of “escalating human crises”.

Vulnerable groups have felt the force of the change, and funding cuts in treatment and prevention programmes has seen a ten-fold rise in cases of HIV in injecting drug user from just 15 in 2009 to 484 in 2012. Despite a documented rise in the prevalence of heroin use, street work funding was cut by a third. Tuberculosis cases among this group have also more than doubled since last year.

Austerity measures saw public spending on health capped to 6% of GDP, making it lower than any other pre-2004 European Union member, and the public hospital budget was reduced by a quarter between 2009 and 2011.

Mental health drop

Other shocking figures suggest there has been a near doubling of suicides, which increased by 45% between 2007 and 2011, while major depression has increased 2.5-fold between 2008 and 2011. Despite this, the researchers said, state funding for mental health dropped by over a half (55%) between 2011-12. Infant deaths also jumped by 43% in just two years between 2008 and 2010.

Health in Greece has nosedived and a scaling back of local government activities including mosquito-spraying programmes, have led to the re-emergence of locally transmitted malaria for the first time in 40 years, the researchers said.

Rural areas have also seen shortages of medicines and medical equipment, and reforms of public funding for expensive pharmaceutical drugs has had some “unintended results” like unobtainable drugs. One provincial survey suggested up to 70% couldn’t afford drugs they were prescribed.

Social clinics picking up pieces

Social health insurance coverage is linked to employment status, so high levels of employment mean an estimated 800,000 were locked out of the system, without unemployment benefits or the ability to access health services. Social clinics staffed by volunteer doctors have sprung up and Médecins du Monde has scaled up operations in the country.

Alexander Kentikelenis, research associate at Cambridge University and lead author of the study, said that while Greece was not a unique case when it came to austerity, the scale and pace of change in Greece was the most pronounced and had a tangible health and human cost.

“The point isn’t just the level of spending,” he said, “but the speed of the cuts. There were cuts arguably to be made for pharmaceutical [drugs] for example, but it has heavily constrained the capacity of the system to cope.”

The cut in hospital funding, for example, came as less people could afford private healthcare and would return to public care meaning spending here actually needed to go up not down.

Kentikelenis said their findings were just “the tip of the iceberg”. “This is what we can measure in the short run. Health data is usually around two to three years behind, so 2012 is the only second full year of austerity,” he said. “It’s been two years since then. What is most alarming is the rapidly increasing number of Greeks no longer accessing the health system.

“Unemployment in Greece is now about 28% and they are uninsured, which should generate a legitimate debate about what happens to these people in the long term. The leadership aren’t really discussing this.”

Necessary reforms

The authors acknowledged the problems that led to the crisis in the first place. They write: “There is broad consensus that the social sector in Greece was in grave need of reform, with widespread corruption, misuse of patronage, and inefficiencies and many commentators have noted that the crisis presented an opportunity to introduce long-overdue changes.”

Still, they said, “if the policies adopted had actually improved the economy, then the consequences for health might be a price worth paying. However, the deep cuts have actually had negative economic effects as acknowledged by the International Monetary Fund.”

They accused the government and officials of a culture of denialism, where scientific evidence for the impact of austerity painted a different picture to public claims. “In view of the detailed body of evidence for the harmful effects of austerity on health the failure of public recognition of the issue by successive Greek governments and international agencies is remarkable,.”

The response of the government has been in some cases unethical and counterproductive. In one example cited by the authors, health minister Adonis Georgiadis – the fourth health minister in the country in a period of just over a year – re-introduced a controversial law of forced testing for infectious diseases in drug users, prostitutes and immigrants, under police supervision.

Some good news

The Greek government has sought agreement for WHO support for planning health sector reforms and there are schemes that have been introduced to help people on the ground, such as a voucher system for uninsured citizens that can be used for up to three visits for a predetermined set of services in a four-month period, including prenatal examinations for pregnant women. However, these kinds of scheme were “very much on an ad hoc basis,” Kentikelenis said.

While there has been criticism of linking suicide rates and economic crisis in the country, Kentikelenis said they were interested in a clear upward trend in suicide, rather than absolute numbers, and incidence in new groups such as working-age women, which had doubled.

Daphne Kaitelidou, assistant professor in health management at Athens University, said: “One of the most emerging problems is the number of uninsured and unemployed which is constantly increasing, affecting access to healthcare.”

“Certain vulnerable groups have to deal with an increasing need … Cancer patients for example – one of the most affected by the crisis – report serious problems regarding waiting times and access to appropriate medicines. Chronically ill patients also report facing significant economic limitations or extended waiting lists.”

“However, quantifying the health effects of the economic crisis, especially in terms of mortality, is difficult due to lack of sound relevant data as the effects of economic recessions on the population health are visible in the long run.”

She said the Greek Ministry of Health’s agreement with the WHO would include the establishment of an evidence-based monitoring system.

David Stuckler, senior research leader at Oxford University and co-author of the study, said: “The cost of austerity is being borne mainly by ordinary Greek citizens, who have been affected by the largest cutbacks to the health sector seen across Europe in modern times. We hope the Greek government mount an urgently needed response to these escalating human crises.”

Οι επιπτώσεις στον τομέα της υγείας επιδεινώνονται λόγω κρίσης

health crisis greece

Η ύφεση, η λιτότητα και οι περιορισμοί του προϋπολογισμού έχουν επιδεινούμενες επιπτώσεις στον τομέα της υγείας στην Ελλάδα, προειδοποιούν Έλληνες και Βρετανοί κοινωνιολόγοι και ειδικοί σε θέματα δημόσιας υγείας, σε σχετική μελέτη τους που δημοσιεύθηκε στο διεθνούς κύρους ιατρικό περιοδικό “The Lancet”.

Οι επιστήμονες επικρίνουν τους διεθνείς οργανισμούς και γενικότερα τη διεθνή κοινότητα ότι σιωπά πάνω σε αυτό το ζήτημα, με εξαίρεση το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Ασθενειών που έχει εδώ και καιρό εκφράσει την ανησυχία του για τις επιπτώσεις της κρίσης στην υγεία των Ελλήνων πολιτών. Οι ερευνητές καλούν, επίσης, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει σοβαρά υπόψη της τις επιπτώσεις των πολιτικών της τρόικας σε θέματα υγείας, καθώς και την ελληνική πολιτεία να αναγνωρίσει το πρόβλημα και να δράσει ανάλογα.

Οι επιστήμονες των πανεπιστημίων της Οξφόρδης και του Κέμπριτζ, καθώς και της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου, αναφέρουν ως χαρακτηριστικές συνέπειες της κρίσης την εντεινόμενη αδυναμία των ασθενών να αποκτήσουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και στα αναγκαία φάρμακα, τη μεγάλη αύξηση στα περιστατικά λοιμωδών νόσων και τη γενικότερη επιδείνωση της ψυχικής-νοητικής υγείας του ελληνικού λαού.

Η μελέτη, με επικεφαλής τον Αλέξανδρο Κεντικελένη του King’s College και του Τμήματος Κοινωνιολογίας του πανεπιστημίου Κέμπριτζ, η οποία βασίζεται κυρίως σε ελληνικές και ευρωπαϊκές στατιστικές, επισημαίνει ότι στην Ελλάδα έχουν υπάρξει οι μεγαλύτερες περικοπές στον τομέα υγείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με συνέπεια η σημερινή δημόσια δαπάνη της χώρας για την υγεία να είναι πλέον μικρότερη από κάθε άλλη χώρα μέλος της Ευρωζώνης.

Η μελέτη, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι, σε μια περίοδο μείωσης των εισοδημάτων στην Ελλάδα, η συμφωνία της χώρας με τους πιστωτές της έχει ως συνέπεια να μετακυλίεται πλέον ένα μέρος του κόστους της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στους ασθενείς, με συνέπεια, σύμφωνα με τις στατιστικές της ΕΕ, σχεδόν οι μισοί Έλληνες (το 47%) να αισθάνονται πως δεν λαμβάνουν την αναγκαία περίθαλψη.

Οι ερευνητές στοιχειοθετούν τα συμπεράσματά τους παραπέμποντας ενδεικτικά στα παρακάτω στατιστικά στοιχεία:

– Τα περιστατικά AIDS μεταξύ των χρηστών ναρκωτικών υπερδιπλασιάστηκαν κατά την περίοδο 2009-2012 (από 15 σε 484).

– Τα περιστατικά φυματίωσης μεταξύ των χρηστών ναρκωτικών υπερδιπλασιάστηκαν το 2013 σε σχέση με το 2012 (με βάση προκαταρκτικά στοιχεία).

– Η κρατική χρηματοδότηση για την ψυχική υγεία μειώθηκε κατά 55%, μεταξύ 2011 και 2012.

– Η κατάθλιψη αυξήθηκε περίπου δυόμιση φορές μεταξύ 2008-2011 (από 3,3% του πληθυσμού το 2008 σε 8,2% το 2011).

– Οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν κατά 45% μεταξύ 2007-2011.

– Η βρεφική θνησιμότητα, που προηγουμένως εμφάνιζε πτωτική τάση, αυξήθηκε κατά 43% μεταξύ 2008-2010, ενώ κατά 19% αυξήθηκαν την ίδια περίοδο οι γεννήσεις παιδιών χαμηλού βάρους.

– Επανεμφανίστηκε η ελονοσία μετά από 40 χρόνια.

Οι συγγραφείς της μελέτης υπογραμίζουν πως οι εμπειρίες άλλων χωρών που πέρασαν από παλαιότερες οικονομικές κρίσεις, όπως η Ισλανδία και η Φιλανδία, δείχνουν ότι, χάρη στην προστασία του τομέα υγείας και των σχετικών κοινωνικών παροχών, οι κυβερνήσεις μπορούν να αποφύγουν σε ένα βαθμό τις επιζήμιες επιπτώσεις της κρίσης πάνω στην υγεία του πληθυσμού.

Η μελέτη καταλήγει με το συμπέρασμα ότι το ελληνικό σύστημα υγείας είχε όντως σοβαρή ανάγκη μεταρρύθμισης ήδη πριν την κρίση, λόγω διαφθοράς, αναποτελεσματικότητας κλπ., όμως το μέγεθος και η ταχύτητα των αναγκαστικών αλλαγών που έχουν επιβληθεί, έχει περιορίσει την ικανότητά του να ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες υγείας του πληθυσμού.

«Τα στοιχεία δείχνουν ότι το ελληνικό κράτος πρόνοιας έχει αποτύχει να προστατεύσει τους ανθρώπους σε μια εποχή που χρειάζονται κατ’ εξοχήν αυτή την υποστήριξη. Ένας ολοένα αυξανόμενος αριθμός Ελλήνων χάνουν την πρόσβασή τους στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη λόγω των περικοπών του προϋπολoγισμού και της ανεργίας», δήλωσε ο Κεντικελένης, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του “Lancet”.

Ο ερευνητής στον τομέα της δημόσιας υγείας δρ Ντέιβιντ Στάκλερ, του πανεπιστημίου της Οξφόρδης (Τμήμα Κοινωνιολογίας) και της Σχολής Υγιεινής του Λονδίνου, ανέφερε ότι «το κόστος της λιτότητας το φέρουν κυρίως οι μέσοι έλληνες πολίτες, οι οποίοι έχουν υποστεί τις μεγαλύτερες περικοπές στον τομέα υγείας, που έχουν υπάρξει στην Ευρώπη τη σύγχρονη εποχή». Ο Βρετανός επιστήμονας εξέφρασε την ελπίδα ότι η ελληνική κυβέρνηση θα ανταποκριθεί επειγόντως «σε αυτή την κλιμακούμενη ανθρωπιστική κρίση».

Στη μελέτη συμμετείχαν ο καθηγητής σε θέματα ευρωπαϊκής δημόσιας υγείας Μάρτιν ΜακΚι (Σχολή Υγιεινής Λονδίνου) και η Μαρίνα Καρανικολού (Σχολή Υγιεινής Λονδίνου και Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Συστημάτων και Πολιτικών Υγείας στο Λονδίνο).

Link: Για την πρωτότυπη επιστημονική δημοσίευση (με συνδρομή) στη διεύθυνση:


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: